Gürcistan'da bir işletme kaydettirmek

Hukuki biçimi seçin

Girişimciler Hakkında Kanun'a göre ticari faaliyet, bireysel girişimci veya ticaret şirketi şeklinde yürütülebilir. Ticaret şirketleri kollektif şirket, komandit şirket, limited şirket (LLC), anonim şirket (JSC) ve kooperatiftir. Yabancı bir kurucu için pratikte dört seçenek önem taşır:

• Bireysel girişimci tüzel kişi değildir. Alacaklıyla aksi kararlaştırılmadıkça ticari borçlarından alacaklıya karşı kişisel olarak ve tüm malvarlığıyla sorumludur. Küçük işletme statüsü yalnızca girişimci gerçek kişiye verilebilir.
• Limited şirket ayrı bir tüzel kişidir. Ortak, limited sorumluluk şeklini kötüye kullandığı durumlar dışında, şirketin borçlarından alacaklılara karşı sorumlu değildir. Limited şirketi tek bir kişi de kurabilir. Kanunda asgari sermaye öngörülmemiştir ve sermayenin belirtilmesi de zorunlu değildir. Sermayeyi belirtirseniz lari cinsinden ifade edilmelidir.
• Anonim şirketin çıkarılmış sermayesi kayıt anında en az 100.000 lari olmalıdır. Kayıt sırasında hissedarlar, payların itibari değerinin en az %25'ini nakden ödemelidir.
• Yurt dışında kayıtlı bir şirketin şubesi tüzel kişi değildir. Şubenin kaydı için ana şirketin onaylı kayıt ve kuruluş belgeleri, şube açılış kararı ve şube yöneticisinin onayı gerekir. Yabancı girişimci olmayan (ticari olmayan) tüzel kişinin şubesi (temsilciliği) ayrı bir kategoridir ve bu kılavuzda ele alınmaz.

Sorumluluk, vergilendirme ve raporlama hukuki şekle bağlıdır; bu nedenle seçim yapmadan önce planınızı bir avukat veya muhasebeciyle görüşün. Limited şirketin yöneticisi, fiil ehliyetine sahip bir gerçek kişi veya bir tüzel kişi olabilir.

Unvanı ve yasal adresi seçin

Ticaret unvanı Gürcüce olmalı ve hukuki şekli gösteren bir ek içermelidir; örneğin limited şirket için Gürcüce kısaltma “shps” veya bireysel girişimci için “indmetsarme”. Ticaret şirketinin unvanı, daha önce kaydedilmiş girişimcilerin unvanlarından farklı olmalıdır.

Yasal adres, girişimcinin Gürcistan topraklarındaki fiziki adresidir. Bu adres, şirket belgelerinin incelenebileceği ve oraya teslim edilen bildirimin tebliğ edilmiş sayıldığı yer olmalıdır. Bu nedenle yazışmaları gerçekten teslim alacağınız bir adres seçin.

Mülk size ait değilse sicile, malikin usulüne uygun olarak onaylanmış muvafakatini veya kullanım sözleşmesini sunun. Bireysel girişimci, kimlik belgesinde yazan adreste kaydolursa muvafakat gerekmez. Muvafakatin biçimini malikle, örneğin sanal ofis sağlayıcısıyla, önceden kararlaştırın.

Limited şirketin belgelerini hazırlayın

Kamu Sicili'nin bilgi kartına göre ticaret şirketinin kaydı için şunlar gerekir:

• kayıt başvurusu
• tüm kurucular tarafından imzalanmış ve usulüne uygun olarak onaylanmış, esas sözleşmeyi de içeren kurucular sözleşmesi. Adalet Bakanı'nın 29 Kasım 2021 tarihli ve 791 sayılı emriyle onaylanan standart esas sözleşmeyi kullanabilirsiniz: bu durumda esas sözleşmeyi ayrıca sunmazsınız. Sözleşme örnekleri sicilin web sitesinde yer alır
• elektronik portalın oluşturulması için kurucular sözleşmesinde belirtilen, yönetim ve temsil yetkisine sahip kişinin cep telefonu numarası ve e-posta adresi
• başvuru sahibinin kimlik belgesi (yabancılar için uluslararası pasaport veya oturma izni kartı)
• kurucular sözleşmesinde yer almıyorsa her yöneticinin göreve atanmayı kabul ettiğine dair onayı
• gerekirse yasal adresin malikinin muvafakati veya kullanım sözleşmesi
• ücretin ödendiğini gösteren belge
• başvuruyu bir temsilci yapıyorsa: temsilcinin kimlik belgesi ve usulüne uygun olarak onaylanmış vekaletname

Ortak yabancıysa kurucular sözleşmesinde, kişinin Gürcistan'da noterlik işlemleri sırasında kimliğinin tespit edildiği bilgileri belirtilir. Ortak yabancı bir şirketse ilgili sicilden alınmış özetle veya kaydını kanıtlayan başka bir belgeyle tanımlanır.

Bireysel girişimcinin kaydı için başvuru, kimlik belgesi, gerekirse adres malikinin muvafakati ve ücretin ödendiğini gösteren belge yeterlidir. Sicil ek belge veya bilgi isteyebilir.

İmza, tercüme ve apostil

Kurucular sözleşmesindeki imzalar noter tarafından onaylanır. İmzaları Kamu Sicili onaylıyorsa veya belge Elektronik Belge ve Elektronik Güven Hizmetleri Hakkında Kanun'a uygun olarak imzalanmışsa notere gerek yoktur. İmzalar sicilde onaylanırsa kayıt ücretine 7 lari eklenir. Vekaletname de noter tarafından onaylanmış olmalı veya aynı kanuna uygun olarak elektronik belge şeklinde düzenlenmelidir.

Yurt dışında düzenlenen bir belge, Gürcistan'ın taraf olduğu bir uluslararası antlaşmayla bu şart kaldırılmadıkça, apostilli veya legalize edilmiş olmalıdır. İdari işlemler Gürcüce yürütülür. Başka bir dilde düzenlenmiş belgeye noter onaylı tercümesi eklenmelidir; kanunda belirlenen süre de tercümenin sunulmasından itibaren işlemeye başlar.

Yurt dışında kalıyorsanız vekaletnameyi orada noterde onaylatın, apostil şerhi aldırın veya legalizasyon işlemini yaptırın; Gürcistan'da ise onaylı tercümesini hazırlatın. Gürcüce bilmiyorsanız imza sırasında tercümana ihtiyacınız olup olmadığını önceden netleştirin.

Başvuru nerede ve nasıl yapılır

Başvurunuzu Ulusal Kamu Sicili Ajansı'nın herhangi bir bölge ofisinde, Kamu Hizmetleri Salonu'nda (Public Service Hall) veya başka bir yetkili kişi nezdinde şahsen yapabilirsiniz. Başvuru, elektronik hizmetlerin birleşik portalı (my.gov.ge) üzerinden elektronik olarak da yapılabilir. Online başvuru için portalda kimlik doğrulaması yapmanız gerekir; bu nedenle hangi yöntemle giriş yapabileceğinizi önceden kontrol edin. Adımlar şöyledir:

• Hukuki şekli, Gürcüce unvanı ve yasal adresi seçin
• Kurucular sözleşmesini, onayları ve gerekirse apostilli ve tercüme edilmiş yabancı belgeleri hazırlayın
• Seçtiğiniz süreye göre ücreti ödeyin
• Başvuruyu yapın ve imzalar noter tarafından onaylanmamışsa bunları sicilde onaylatın
• Kayıt kararını ve sicil özetini alın, ardından elektronik portal sayfasını etkinleştirin

Ücretler ve süreler

Kamu Sicili'nin resmi ücretleri:

• Limited şirket, anonim şirket veya başka bir ticaret şirketinin kaydı: 1 iş gününde 200 lari, başvuru günü 400 lari
• Bireysel girişimci kaydı: 1 iş gününde 26 lari, başvuru günü 75 lari
• Kayıt için sunulan hukuki işlemde tarafların imzalarının onaylanması: ek olarak 7 lari
• Sicil özeti: 1 iş gününde 20 lari, aynı gün 75 lari; internetten talep edildiğinde sırasıyla 13 veya 52 lari
• İngilizce sicil özeti: temel hizmet ücretine 26 lari eklenir

Süre, başvurunun kaydedildiği günü izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Sürenin son günü iş günü değilse süre izleyen iş gününde sona erer. Belgeler eksikse veya belirlenen biçimde sunulmamışsa sicil işlemleri kural olarak 30 takvim günü süreyle durdurur. Noter, tercüme ve apostil masrafları bu ücrete dahil değildir. Yabancı şirket şubesinin kayıt ücreti sicilin ücret tablosunda ayrıca belirtilmemiştir; bu nedenle bunu önceden netleştirin.

Kayıttan sonra: sicil özeti, portal ve vergi kaydı

Girişimci, sicile kaydedildiği andan itibaren hukuken var olur; kayıt kararı ise sicilin birleşik elektronik portalında yayımlandığı anda yürürlüğe girer. Sicil özeti kayıt kararıyla birlikte hazırlanır ve girişimcinin varlığını kanıtlayan belge de odur. Şirket dokuz haneli kalıcı bir kimlik numarası alır; bireysel girişimcinin kimlik numarası ise kişisel numarasıdır.

Kayıttan sonra yöneticinin cep telefonu numarasına portal etkinleştirme kodu, kullanıcı adı ve şifre gönderilir. Portal üzerinden gönderilen bir bildirim, daha önce görüntülemediyseniz yayımlanmasının 15. gününde tebliğ edilmiş sayılır. Bu nedenle sayfanızı düzenli olarak kontrol edin.

Girişimci kaydı vergi kaydını da kapsar: sicil bilgileri elektronik olarak Gelir İdaresi'ne iletir. Gelir İdaresi'nin elektronik hizmetlerinde (eservices.rs.ge) kullanıcıyı kimlik numarası, cep telefonu numarası ve e-posta adresiyle kendiniz oluşturursunuz. Etkinleştirme bağlantısı Kamu Sicili'nde kayıtlı e-posta adresine gelir. Form cep telefonu numarasını 5XXXXXXXX biçiminde ister; bu nedenle kayıttan önce bir Gürcistan cep telefonu numarası edinin.

Vergiler ve aylık beyannameler

Aşağıda Vergi Kanunu'nun temel kuralları verilmiştir (konsolide metin, 30 Eylül 2026). Kendi durumunuzu muhasebecinizle teyit edin.

• Şirket: kâr vergisi oranı %15'tir (bankalar, kredi birlikleri, mikrofinans kuruluşları ve kredi veren kuruluşlar için %20). Dağıtılan kâr (temettü), ekonomik faaliyetle ilgisi olmayan giderler, karşılıksız teslimler ve belirlenen sınırı aşan temsil giderleri vergilendirilir. Beyanname Gelir İdaresi'ne her ay, izleyen ayın 15'ine kadar verilir
• Şirketin gerçek kişiye veya yerleşik olmayan bir işletmeye ödediği temettü, ödeme sırasında kaynakta %5 oranında vergilendirilir
• Maaş: gelir vergisi %20'dir. İşveren, ödenen maaş ve kesilen vergi beyannamesini her ay, izleyen ayın 15'ine kadar verir
• KDV: oran %18'dir. Kesintisiz herhangi bir 12 takvim ayı içinde KDV'ye tabi işlemlerin toplamı 100.000 lariyi aşarsa, aşımdan itibaren 2 iş günü içinde kayıt için Gelir İdaresi'ne başvurmanız gerekir. İsteğe bağlı kayıt da mümkündür. Beyanname verme ve vergi ödeme her ay, izleyen ayın 15'ine kadar yapılır
• Bireysel girişimci: küçük işletme statüsünü Gelir İdaresi başvuru üzerine verir. Bu statüde gelir %1 oranında vergilendirilir. Takvim yılındaki toplam gelir 500.000 lariyi (şarap turizmi ve agroturizm işletmeleri için 700.000 lariyi) aşarsa, aşımın gerçekleştiği aydan yıl sonuna kadar oran %3'tür. Beyanname verme ve vergi ödeme her ay, izleyen ayın 15'ine kadar yapılır. Statü bazı faaliyetlere uygulanmaz: bu faaliyetlerin listesini hükümet belirler. Statü olmadan gerçek kişinin vergiye tabi geliri genel kural olarak %20 oranında vergilendirilir
• Finansal raporlama: işletmeler finansal tablolarını raporlama portalı üzerinden Muhasebe, Raporlama ve Denetim Gözetim Servisi'ne (SARAS), en geç raporlama dönemini izleyen yılın 1 Ekim'ine kadar sunar. Bu yükümlülük bireysel girişimci için ancak birinci, ikinci veya üçüncü kategorinin kriterlerini karşılıyorsa geçerlidir

Banka hesabı ve izinler

Hesap açma koşullarını banka belirler ve nihai kararı da banka verir. Gürcistan Ulusal Bankası'nın kuralına göre banka, müşterinin mülkiyet ve kontrol yapısını incelemek ve gerçek faydalanıcıyı belirlemekle yükümlüdür. Örneğin ProCredit Bank'ın resmi listesine göre bir limited şirketin başvuru formu, sicil özeti, temsilcinin kimlik belgesi ve imza örneği, kuruluş belgesi, gerçek faydalanıcının kimlik belgesinin kopyası ve öz beyan sunması gerekir. Her bankaya ilişkin ayrıntılar banka kılavuzlarımızda yer alır.

Kayıt tek başına size düzenlemeye tabi bir faaliyette bulunma hakkı vermez. Lisanslar ve İzinler Hakkında Kanun lisans ve izin türlerini tahdidi olarak sayar: örneğin bankacılık faaliyeti, özel yayıncılık ve tütün üretimi lisans gerektirir. Lisansı veya izni veren kurumu kanun ya da hükümet kararı belirler. Faaliyete başlamadan önce lisans veya izne ihtiyacınız olup olmadığını kontrol edin.

Sık yapılan hatalar

• Kayıttan önce şirket adına sözleşme yapmak: alacaklıyla aksi kararlaştırılmadıkça bu tür borçlardan kurucu ortaklar ve şirket adına hareket eden kişiler müteselsilen ve sınırsız olarak sorumludur
• Yazışmaları kimsenin teslim almadığı bir adres veya malikin muvafakati olmadan gösterilen bir adres
• Apostil, legalizasyon veya onaylı tercüme olmadan sunulan yabancı belge
• Gürcüce olmayan veya hukuki şekli belirten eki içermeyen unvan
• Limited şirketin %1'lik rejimden yararlanacağını varsaymak: küçük işletme statüsü yalnızca girişimci gerçek kişiye verilir
• Ciroyu takip etmemek: KDV'nin 100.000 larilik eşiği aşıldıktan sonra kayıt için yalnızca 2 iş gününüz vardır
• Portalı ihmal etmek: bildirim, siz açmamış olsanız bile tebliğ edilmiş sayılabilir
• Kayıttan sonra bankanın size mutlaka hesap açacağını beklemek

Sıkça sorulan sorular

Gürcistan'a gelmeden limited şirket kaydettirebilir miyim?

Evet, başvuruyu usulüne uygun olarak onaylanmış bir vekaletnameyle temsilci de yapabilir. Yurt dışında düzenlenen belgeler için apostil veya legalizasyon ve noter onaylı tercüme gerekir. Kurucular sözleşmesindeki imzanız noterde veya sicilde onaylanmalı ya da sözleşmeyi kanuna uygun bir elektronik imzayla imzalamalısınız.

Limited şirketin asgari sermayesi ne kadar olmalı?

Kanun limited şirket için asgari sermaye öngörmez ve sermayenin belirtilmesi zorunlu değildir. 100.000 larilik asgari sermaye anonim şirketler için öngörülmüştür.

Kayıt ne kadar sürer?

Belgeler eksiksiz ve doğru hazırlanmışsa sicil hizmeti 1 iş gününde, hızlandırılmış hizmet ücreti ödendiğinde ise başvuru günü tamamlar. Bu süreye belgelerin hazırlanması, apostil ve tercüme için gereken zaman dahil değildir.

Gelir İdaresi'ne ayrıca kaydolmam gerekir mi?

Hayır, girişimci kaydı vergi kaydını da kapsar. KDV mükellefi olarak kaydolmak veya küçük işletme statüsü almak için ayrıca başvurmanız gerekir.