Doğum ve çocuk vatandaşlığı

Doğum kaydı nasıl yapılır

Doğumun kaydı zorunludur ve kaydı Kamu Hizmetleri Geliştirme Ajansı yapar. Ajans, Gürcistan'da doğan her çocuğun doğumunu ebeveynlerin vatandaşlığına bakılmaksızın kaydeder; ailenin Gürcistan'da yasal bir dayanak olmadan bulunduğu durumlarda da.

Çocuk bir sağlık kuruluşunda (örneğin doğumevinde) doğduysa, kuruluş doğum raporunu doğumdan itibaren 5 iş günü içinde elektronik olarak Ajansa gönderir. Ajans doğumu kaydeder ve ardından doğum belgesi verilir.

Çocuk sağlık kuruluşu dışında veya başka bir ülkede doğduysa ya da kuruluş doğumu bildirmediyse, Ajansa ebeveyn kendisi başvurur. Bunun için kanunda öngörülen süre doğumdan itibaren 1 aydır. Başvuruyu ebeveynlerden biri veya ebeveynin yetkilendirdiği kişi, sağlık kuruluşu, vesayet ve kayyumluk makamı, doğum sağlık kuruluşu dışında ve tıbbi yardım olmaksızın gerçekleştiyse belediye temsilcisi de yapabilir.

Ajansın bölge ofisine, Kamu Hizmetleri Salonu'na veya mobil Kamu Hizmetleri Salonu'na başvurun. Başvuru, Ajansın uzaktan hizmet birimi aracılığıyla elektronik olarak da yapılabilir.

Gerekli belgeler ve doğum belgesi

Belgeler kâğıt ortamında sunulur. İlgili bilgiler Ajansın elektronik veri tabanında zaten kayıtlıysa belgenin sunulmasına gerek kalmaz.

• Evli ebeveynler: evlilik belgesi ve kimlik belgeleri (başvuruyu ebeveynlerden biri yapıyorsa diğer ebeveynin belgesi istenmez);
• Evli olmayan ebeveynler: ortak başvuru ve her iki ebeveynin kimlik belgeleri;
• Evli olmayan anne: annenin kimlik belgesi;
• Reşit olmayan ebeveyn için: ebeveynin doğum belgesi ve yasal temsilcisinin, babanın kayda geçirilmesine ilişkin yazılı onayı.

Yurt dışında düzenlenen bir belge (örneğin evlilik belgesi) ancak legalizasyon veya apostil onayından sonra, noter onaylı tercümesiyle birlikte kabul edilir. Bu şart, yabancı pasaport gibi kimlik belgeleri için geçerli değildir.

Doğum, belgelerin sunulmasını izleyen iş gününden geç olmamak üzere kaydedilir; doğum belgesi ücretsizdir. Belge elektronik bir belgedir. Talep halinde aynı hukuki geçerliliğe sahip, kâğıt ortamında onaylı bir kopyası verilir. Belge Gürcüce doldurulur, talep halinde İngilizce olarak da basılır. Belgenin yeniden düzenlenmesi 5. iş günü için 5 lari, aynı gün için 50 laridir.

Çocuğun adı, soyadı ve babanın kaydı

Adalet Bakanı'nın 18 sayılı emrine göre çocuğun adını ve soyadını ebeveynler karşılıklı anlaşmayla seçer. Ebeveynlerin ortak soyadı varsa çocuğa bu soyadı yazılır; soyadları farklıysa ebeveynlerden birinin soyadı veya her iki ebeveynin soyadlarının birleşimi yazılır. Ebeveynlerden birinin zaten çift soyadı varsa birleşik soyadı verilemez. Evli olmayan annenin çocuğuna, baba kaydedilmediyse annenin soyadı yazılır.

• Ebeveynler anlaşamazsa konuyu mahkeme karara bağlar; o zamana kadar çocuğa birleşik soyadı (ebeveynlerden birinin çift soyadı varsa annenin soyadı) yazılır;
• Ad belirtmezseniz Ajansın yazılımı çocuğa cinsiyetine uygun bir adı rastgele seçerek verir, soyadı olarak da annenin soyadı yazılır;
• Adda rakam, noktalama işareti, sembol ve hakaret içeren kelime kullanılamaz; ikiden fazla ad da verilemez;
• Talebiniz üzerine soyadının cinsiyete uygun biçimi dikkate alınır.

Ebeveynler evli değilse babaya ilişkin bilgiler kayda yalnızca ebeveynlerin ortak başvurusu veya mahkeme kararıyla girilir. Ortak başvuru hamilelik döneminde de yapılabilir. Babalık daha sonra tespit edilirse babalık tespit belgesi ücretsizdir ve 1 iş gününde verilir.

Gürcistan vatandaşı çocuğun adı veya soyadı daha sonra da değiştirilebilir: 16 yaşından küçük çocuklarda başvuruyu bir ebeveyn diğer ebeveynin onayıyla yapar, çocuk 10 yaşını doldurduktan sonra ise çocuğun onayı da gerekir. Yeni soyadı olarak başka bir devletin verdiği soyadını da seçebilirsiniz. Hizmet süresi 60 takvim günü, ücreti 75 laridir.

Yurt dışında kullanım için apostil ve tercüme

Gürcistan'da düzenlenen bir belgenin yurt dışında kullanılabilmesi için (örneğin ebeveynin ülkesinin büyükelçiliğine sunulması için) apostil veya legalizasyonla onaylanması gerekir. Apostil, 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde geçerlidir. Apostil, elektronik belgenin onaylı çıktısına da eklenebilir. Başvuruları Ajansın bölge ofisleri ve Kamu Hizmetleri Salonları kabul eder. Ücretler:

• 8. iş günü: 30 lari;
• 4. iş günü: 60 lari;
• 2. iş günü: 120 lari;
• aynı gün: 150 lari.

Ajans belgeyi İngilizce, İtalyanca, Fransızca, İspanyolca, Yunanca, Rusça, Almanca ve Türkçeye tercüme eder ve tercümeyi onaylar (sayfa başına ücret 30 laridir). Sözleşmeye taraf olmayan bir ülke için legalizasyon gerekir: belgeyi önce Ajans, ardından Gürcistan Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Dairesi, son olarak da o ülkenin büyükelçiliği veya konsolosluğu onaylar. Belgeyi kabul edecek tarafın hangi onay biçimini ve hangi tercümeyi istediğini kendisiyle önceden netleştirin.

Ebeveynlerden biri Gürcü ise

Gürcistan Vatandaşlığı Hakkında Gürcistan Organik Kanunu'nun 10. maddesine göre, doğum anında ebeveynlerinden biri Gürcistan vatandaşıysa çocuk Gürcistan vatandaşlığını doğumla kazanır. Bu durumda doğum yerinin önemi yoktur. Ebeveynlerin boşanması veya ebeveynlerden birinin ya da her ikisinin vatandaşlığını değiştirmesi çocuğun vatandaşlığını değiştirmez.

Karma bir çiftin çocuğu çoğu zaman diğer ebeveynin ülkesinin vatandaşlığını da doğumla kazanır. Bu durumda Organik Kanun'un 21¹ numaralı maddesi önemli bir koşul öngörür: çocuğun Gürcistan vatandaşlığı 18 yaşına kadar korunur, ancak bu süre içinde vatandaşlığın korunması için başvuru yapılmazsa çocuğun Gürcistan vatandaşlığı sona erer. Koruma başvurusunun usulü:

• Başvuruyu ebeveynler veya yasal temsilci yapar; başvuruyu bir ebeveyn yapıyorsa diğer ebeveynin onayı gerekir;
• Gerekli belgeler: başvuru formu, fotoğraf, diğer ülke vatandaşlığını kanıtlayan belge, doğum belgesi ve 14 yaşını doldurmuş çocuğun onayı;
• Başvuru Ajansa, Kamu Hizmetleri Salonu'na, yurt dışında ise Gürcistan'ın diplomatik temsilciliğine veya konsolosluğuna yapılır; uzaktan başvuru da mümkündür;
• Ajansın web sitesine göre ücret: 500 lari (80. gün), 700 lari (60. gün) veya 1.000 lari (30. gün).

Ebeveyn Gürcistan vatandaşlığını çocuğun doğumundan sonra kazandıysa, çocuğa ebeveynin vatandaşlığını kanıtlayan belgeye dayanarak olağan usulle (13. madde) vatandaşlık verilebilir. Reşit olmayan çocuk sınava tabi tutulmaz. Ücret: 65 lari (80. gün), 130 lari (60. gün), 260 lari (40. gün) veya 390 lari (20. gün).

Şunu unutmayın: çocuk başka bir ülkenin vatandaşıysa vatandaşlık verilmesine ilişkin kararname, ancak çocuğun diğer ülke vatandaşlığından çıktığını kanıtlayan belge sunulduktan sonra yürürlüğe girer (15. madde). Nihai kararı Gürcistan Cumhurbaşkanı verir; inceleme süresi 3 ayı geçmemelidir.

Her iki ebeveyn de yabancı uyruklu ise

Gürcistan'da doğmak, iki yabancı ebeveynin çocuğuna otomatik olarak Gürcistan vatandaşlığı kazandırmaz. Çocuğun ebeveynlerinin ülkesinin vatandaşlığını kazanıp kazanmadığını o ülkenin mevzuatı belirler; bu nedenle bu konuyu o ülkenin büyükelçiliği veya konsolosluğuyla netleştirin.

Doğum kaydı sırasında çocuğa kural olarak bir kişisel numara verilir, ancak bu yalnızca bir kimlik verisidir ve vatandaşlığı kanıtlamaz. Çocuk yabancı sayılır ve Gürcistan'da bulunması vize ve oturma kurallarına tabidir.

Gürcistan topraklarında tüp bebek yöntemiyle (taşıyıcı annelik yoluyla) doğan çocuk bunun istisnasıdır: ebeveynlerden hiçbirinin ülkesi onu kendi vatandaşı saymıyorsa, çocuk Gürcistan vatandaşlığını doğumla kazanır. Ebeveynlerden biri daha sonra Gürcistan vatandaşı olursa çocuk için yukarıda açıklanan 13. madde uygulanır.

Vatansız ebeveynler ve buluntu çocuk

Gürcistan'da doğan çocuk, ebeveynleri Gürcistan'da statü sahibi vatansız kişilerse ya da ebeveynlerden biri böyle bir kişi, diğeri ise bilinmiyorsa, Gürcistan vatandaşlığını doğumla kazanır. Bu kural ancak ebeveynin vatansız kişi statüsü Gürcistan'da resmen tespit edilmişse uygulanır.

Gürcistan'da bulunan herkes, ülkede yasal olarak bulunup bulunmadığına bakılmaksızın vatansız kişi statüsünün tespitini talep edebilir. Çocuk adına başvuruyu yasal temsilcisi yapar. Karar 6 ay içinde verilir ve hizmet ücretsizdir. Gürcistan'da doğmuş reşit olmayan mülteciye Gürcistan vatandaşlığı olağan usulle verilir. Aynı kural, vatansız kişi statüsüne sahip reşit olmayan bir kişiye de, Gürcistan'da 5 yıldır yaşıyorsa uygulanır.

Gürcistan'da yaşayan ve ebeveynlerinin ikisi de bilinmeyen reşit olmayan, aksi tespit edilene kadar Gürcistan vatandaşı sayılır (11. madde). Buluntu çocuğun doğumu, vesayet ve kayyumluk makamının başvurusu ve yaş tespitine ilişkin tıbbi rapor esas alınarak kaydedilir.

Yurt dışında doğan çocuk

Başka bir ülkede doğan Gürcistan vatandaşının çocuğu Gürcistan vatandaşlığını doğumla kazanır; ancak Gürcistan belgelerini alabilmesi için doğumunun Gürcistan'da da kaydedilmesi gerekir. Doğum o ülkenin makamlarınca zaten kaydedildiyse, Gürcistan'da yabancı belgenin, özetin veya kaydın onaylı kopyası esas alınarak yeniden kaydedilir (Medeni Hal Kayıtları Hakkında Gürcistan Kanunu'nun 83. ve 85. maddeleri). Adımlar şöyledir:

• Yerel doğum belgesini veya doğum kaydından onaylı bir özet alın;
• Belgeyi düzenlendiği ülkede apostil veya legalizasyonla onaylatın;
• Belgeyi Gürcüceye tercüme ettirin ve tercümeyi notere onaylatın;
• Gürcistan'da Ajansa veya Kamu Hizmetleri Salonu'na, yurt dışında ise Gürcistan konsolosluğuna başvurun.

Yurt dışındaki ebeveyn, kimliği Ajansın veri tabanı üzerinden doğrulanabiliyorsa Ajansa canlı görüntülü bağlantıyla başvurabilir. Bu durumda da, apostilin veya legalizasyonun gerçekliği elektronik sicilde doğrulanamıyorsa yabancı belgenin aslını kâğıt ortamında sunmanız gerekir. Aslının sunulması için süre 60 takvim gününe kadardır. Kayıttan sonra çocuğunuza Gürcistan pasaportu çıkarabilirsiniz.

Gürcistan vatandaşı çocuğun belgeleri

Gürcistan vatandaşı çocuğun 14 yaşından önce de kimlik kartı olabilir; 14 yaşını doldurduktan sonra 6 ay içinde ise kimlik kartı çıkarmak zorunludur (bu yükümlülük yurt dışında bulunan vatandaşlar için geçerli değildir). 18 yaşından küçüklere kimlik kartı 4 yıl, biyometrik pasaport ise 3 yıl geçerli olacak şekilde verilir.

• İlk kimlik kartı için doğum belgesi ve fotoğraf gerekir; ücret: 60 lari (10. iş günü), 80 lari (5. gün), 100 lari (3. gün), 120 lari (2. gün) veya 150 lari (aynı gün);
• 16 yaşından küçük çocuğun pasaportu için doğum belgesi, her iki ebeveynin onayı (Ajans çalışanının huzurunda veya noterde), her iki ebeveynin kimlik kartı, fotoğraf ve 14 yaşından itibaren çocuğun kimlik kartı da gerekir;
• 16 ile 18 yaş arasındaki çocuğun pasaportu için bir ebeveynin onayı yeterlidir;
• Reşit olmayanlar için biyometrik pasaport ücreti: 75 lari (10. iş günü), 105 lari (5. gün), 150 lari (3. gün), 225 lari (24 saat içinde) veya 275 lari (aynı gün).

Ajansta fotoğraf çekimi 5 laridir. Ebeveynlerden biri yabancıysa, kimliğini kanıtlamak için hangi belgenin kabul edildiğini ve onayının nasıl düzenlenmesi gerektiğini Ajansla önceden netleştirin.

Yabancı çocuk: büyükelçilik ve oturma izni

Yabancı bir çocuğun pasaportunu vatandaşı olduğu ülke verir; bu nedenle doğum belgesini aldıktan sonra o ülkenin büyükelçiliğine veya konsolosluğuna başvurun. Büyükelçiliğin hangi belgeleri, apostili ve tercümeyi istediğini ve çocuğun hangi süre içinde kaydedilmesi gerektiğini o ülkenin mevzuatı belirler.

Çocuk Gürcistan'da ülkesinin diğer vatandaşlarıyla aynı kurallara göre bulunur: vizesiz rejimle bulunan bir yabancı kural olarak herhangi bir 180 günlük dönemde 90 güne kadar kalabilir; Gürcistan Hükümeti kararıyla belirlenen ülkelerin vatandaşları ise 1 tam yıl boyunca kalabilir. Daha uzun süre yaşamak için oturma izni gerekir. Çocuk adına başvuruyu yasal temsilcisi yapar. Ajansın açıklamasına göre başvurunun, yasal kalış süresi bitmeden en az 40 takvim günü önce yapılması gerekir. İzin türü ebeveynlerin statüsüne bağlıdır:

• Aile birleşimi amaçlı oturma izni: oturma izni sahibi yabancının reşit olmayan çocuğu için;
• Yatırım oturma izni, kısa süreli oturma izni (gayrimenkule dayalı) ve bilgi teknolojileri (BT) alanında çalışan kişinin geçici oturma izni: izin sahibinin çocuğuna da verilebilir;
• Daimi oturma izni: çocuğun kendisi yabancıysa Gürcistan vatandaşının reşit olmayan çocuğu için, ayrıca reşit olmayan bir Gürcistan vatandaşının yabancı ebeveyni için.

Aile birleşimi amaçlı oturma izni için şunlar gerekir: başvuru formu, çocuğun seyahat belgesinin kopyası, yasal kalışı, akrabalık bağını ve ailenin yasal gelirini kanıtlayan belgeler, elektronik fotoğraf ve ücretin ödendiğine dair makbuz. Ücret: 300 lari (30. takvim günü), 450 lari (20. gün) veya 600 lari (10. gün). İzin ilk olarak 6 aydan 1 yıla kadar süreyle verilir ve uzatılabilir. İzin alındıktan sonra 1 ay içinde, yaşı ne olursa olsun çocuğa oturma izni kartı çıkarmanız gerekir.

Sıkça sorulan sorular

Gürcistan'da doğmak çocuğa Gürcistan vatandaşlığı kazandırır mı?

Kendiliğinden kazandırmaz. Gürcistan vatandaşlığını doğumla, doğum anında ebeveynlerinden biri Gürcistan vatandaşı olan çocuk kazanır. Gürcistan'da doğmuş olmak yalnızca kanunda öngörülen durumlarda önem taşır; örneğin ebeveynler Gürcistan'da statü sahibi vatansız kişilerse veya çocuk taşıyıcı annelik yoluyla doğmuşsa ve ebeveynlerden hiçbirinin ülkesi onu kendi vatandaşı saymıyorsa.

Çocuğun iki vatandaşlığı olabilir mi?

Evet, çocuk Gürcistan vatandaşlığıyla birlikte başka bir ülkenin vatandaşlığını da doğumla kazandıysa. Bu durumda çocuğun Gürcistan vatandaşlığı 18 yaşına kadar korunur. Bu süre içinde vatandaşlığın korunması için başvuru yapmanız gerekir; aksi takdirde çocuğun Gürcistan vatandaşlığı sona erer.

Aile Gürcistan'da yasal bir dayanak olmadan bulunuyorsa doğum kaydı yapılabilir mi?

Evet. Kanun, Gürcistan'da yasal dayanak olmadan bulunan yabancılar için doğum ve ölüm kaydına izin verir, ancak diğer medeni hal olaylarının (örneğin evliliğin) kaydına izin vermez. Doğum kaydı, ailenin Gürcistan'da bulunmasının yasallığı sorununu çözmez.

Oturma ve vatandaşlık konusunda kim karar verir?

Oturma iznini Kamu Hizmetleri Geliştirme Ajansı verir; vatandaşlık verilmesine ve korunmasına ilişkin nihai kararı ise Gürcistan Cumhurbaşkanı verir. Aviaspace bir hukuk firması veya devlet kurumu değildir ve bu kararları etkileyemez.